Savaş ve Strateji haklı savaş

Published on Temmuz 21st, 2014 | by uagundem

0

HAKLI SAVAŞ

HAKLI SAVAŞ:

Haklı savaş kavramı, Hıristiyanlar tarafından ortaya atılırken başlangıçtaki düşünce onu meşrulaştırmaktan ziyade kısıtlamaktı.

Savaş üzerine düşünmenin bir boyutu olarak ele alındığında “haklı savaş”, en geniş anlamıyla, Batı kültüründe siyasal amaçlar doğrultusunda zor kullanımının ne zaman haklı görülebileceğini belirlemeye, böyle haklı bir durumda bile zor kullanımını sınırlamaya çalışan tüm düşünce ve pratikleri içermektedir. Kavram özellikle Batı kültüründe, yüzyıllar boyunca gelişme gösteren çok çeşitli kültürel kaynakların bir ürünüdür. Buna göre, felsefi ve dinsel ahlak düşüncesi, yasal ve askeri kuram ve pratikleri, ayrıca uluslararası hukuk gibi bir kültürün ya da özelde batı kültürünün gelişme süreci boyunca görülen davranış kalıpları inanç ve ‘‘tutumlarının’’ tümünü içermektedir.

 

JUS AD BELLUM: Belirli bir durum­da belirli bir nedenle savaşa başvurmanın gerekli olup olmadığını sorgular. Savaşın belirli bir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik jus ad bellum ilkesiyle savaşın haklılığını sağlayan belirli ölçütler ortaya konmuştur.

1.HAKLI BİR NEDEN (SAVAŞIN HAKLILIĞI): İlk ve en önemli koşuludur. Haklı savaş kuramcıları saldırı amacıyla yapılan savaşların “haklı” olamayacağını kabul etmektedirler. Bu bağlamda, haklı bir savaşın nedeninin ancak savunma olabileceği öne sürülebilir. Fakat bu belirlemenin, hangi eylemin haksız bir saldırı sayılacağı konusu gündeme geldiğinde fazlasıyla esneyebildiği gözlemlenebilmektedir. Haklı savaşın tek haklı nedeninin savunma olduğu doğru olsa da savaş kuramcıları zaman zaman saldırı savaşlarını da savunma amacı kapsamına aldıkları belirtilmektedir. Burada öne sürülen tek koşul, saldırı kapsamında happy wheels demo da olsa, savaşın amacının önceden yapılmış bir kötülüğe karşılık vermek olmasıdır

2.HUKUKA UYGUN OTORİTE (SAVAŞTA ADALET): devletin egemen gücünü/iktidarı kastederler. Buna göre, eğer bu egemen güç meşru ise o zaman keyfi yönetim eğilimi göstermeyeceği, dolayısıyla da bu meşru yönetime savaş ilanı hakkını verebileceği savına dayanmaktadırlar.  Haklı savaş kuramında savaş ilanı yalnızca hukuka uygun otoriteye aittir, aksi bir durumda savaşın haklı olma olasılığı ortadan kalkacaktır.

3.HUKUKA UYGUN NİYET/ İYİ NİYET: savaşın kamu yararı için olması ve kişisel ya da ülkeyi genişletmek gibi haksız çıkarlar için olmaması yönündedir. Haklı savaş kuramında genel olarak ulusal çıkarın bir saldırı için bahane olarak kullanılması kabul edilmez, bu durumda savaş haksız sayılır. Fakat yine de, barışı sağlamak amacı gibi iyi bir niyeti gerçekleştirmek için tek yolun saldırı olabileceği durumların varlığı da çoğunlukla kabul edilmektedir

4.ZOR KULLANIMININ AMACIN ÖTESİNDE ZARAR VERMEMESİ YA DA ORANLILIK: Oranlılık koşulu  aslında jus in bello’ya ait bir koşul olsa da, burada jus ad bellum olarak zor kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesiyle ilgilidir

5.SAVAŞA SON ÇARE OLARAK BAŞVURULMASI: savaşın başarı şansının olması koşuluna da önem verilmektedir. Bu koşulun asıl vurgusu, insani ve ekonomik kaynakların başarı şansı olmayan bir eylem için boşa harcanmamasıdır

6.AMACIN BARIŞA ULAŞMAK OLMASI: Devletler çıkarlarından karşılıklı olarak vazgeçmeli ve barışı ortak amaç olarak belirledikleri taktirde yapacakları müdahale ya da savaşlar haklı olarak nitelendirilebilir.

Tags: 1


About the Author



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Back to Top ↑